arbeidsrecht algemene foto

logo Leliveld Advocaten  Arbeidsrecht | Concurrentiebeding

Wat is een concurrentiebeding?

In een arbeidsovereenkomst kan een concurrentiebeding worden opgenomen. Een concurrentiebeding beperkt de werknemer in zijn vrijheid om na het einde van de arbeidsovereenkomst op zekere wijze werkzaam te zijn.

Wanneer is een concurrentiebeding geldig?

Een concurrentiebeding dient aan de volgende eisen te voldoen:

  • het moet overeengekomen zijn tussen werkgever en werknemer;

  • het moet schriftelijk zijn overeengekomen; 

  • de werknemer moet meerderjarig zijn;

  • de werkzaamheden waarvan de werknemer zich dient te onthouden dienen gespecificeerd te zijn in het beding;

  • wanneer het beding aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken op de werknemer dient het opnieuw schriftelijk overeengekomen te worden (dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er sprake is van ingrijpende niet voorzienbare functie wijziging indien het beding daardoor zwaarder op de werknemer is gaan drukken);

Mag een concurrentiebeding overeengekomen worden in een tijdelijke arbeidsovereenkomst? 

In een tijdelijke arbeidsovereenkomst  die gesloten is na 1 januari 2015 mag geen concurrentiebeding worden overeengekomen, tenzij het beding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Hierbij kan gedacht worden aan hele specifieke kennis of bedrijfsinformatie die de werknemer op zal doen, waarbij de werkgever onevenredig wordt benadeeld indien de werknemer overstapt naar een concurrent. De werkgever dient dit schriftelijk te motiveren. Indien de motivering ontbreekt is het concurrentiebeding  niet geldig. In het geval van een geschil tussen werkgever en werknemer omtrent de vraag of een er sprake is van een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang zal de rechter dienen te beoordelen of daarvan sprake is.  Uitdrukkelijk wordt opgemerkt dat het voornoemde verbod in beginsel slechts geldt voor arbeidsovereenkomst die gesloten zijn vanaf 1 januari 2015. In arbeidsovereenkomst die gesloten zijn voor 1 januari 2015 kan dus wel een rechtsgeldig concurrentiebeding overeengekomen zijn bij een contract voor bepaalde tijd. 

Kan een bestaand concurrentiebeding vernietigd worden?

De rechter kan het concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk vernietigen. Bij gedeeltelijke vernietiging kan gedacht worden aan een verkorting van de termijn waarvoor het concurrentiebeding geldt of een beperking in de geografische spreiding van het beding. Indien het concurrentiebeding geheel wordt vernietigd, verliest het hele beding zijn werking. Opgemerkt wordt dat in der praktijk een volledige vernietiging van een concurrentiebeding niet zo veel voor komt, daar  de rechter zich doorgaans beperkt tot de voornoemde gedeeltelijke vernietiging, ook wel matiging genoemd.  

Hoe toetst de rechter een verzoek tot gehele of gedeeltelijke vernietiging van het concurrentiebeding?

De rechter dient te beoordelen of de werknemer door het concurrentiebeding onbillijk wordt benadeeld in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever. 

Aan de kant van de werkgever kan het daarbij van belang zijn dat de werkgever vreest voor benadeling door de werknemer kennis draagt van bedrijfsgeheimen en persoonlijk contact heeft gehad met klanten of andere relaties van de werkgever. De werkgever kan ook benadeeld worden door de omstandigheid dat de werkgever in de opleiding en deskundigheid van de werknemer heeft geïnvesteerd. Daarbij wordt opgemerkt dat de nadruk niet zozeer ligt op de door de werknemer tijdens het dienstverband door eigen toedoen verworven kennis en vaardigheden, maar veeleer op de inbreng van de werkgever om de werknemer in staat te stellen de werkzaamheden zo goed mogelijk te verrichten. Het rechtens te respecteren belang van de werkgever is kort samengevat dan ook het voorkomen dat een ex-werknemer met gebruikmaking van de kennis van de onderneming van de ex-werkgever zijn vorige werkgever concurrentie aandoet. 

Aan de zijde van werknemer kan in stelling worden gebracht dat hij een mogelijkheid heeft om zijn positie te verbeteren, het feit dat de werknemer wordt beperkt in het vinden van een passende werkkring, de korte duur van de arbeidsovereenkomst (indien en voor zover van toepassing), het feit dat de werknemer onvrijwillig is ontslagen, etc. 

Geldt het concurrentiebeding ook indien het ontslag te wijten is aan ernstig handelen en/of nalaten van de werkgever?

Nee. Indien het ontslag te wijten is aan ernstig verwijtbaar handelen en/of nalaten van de werkgever kan de werkgever geen rechten ontlenen aan het concurrentiebeding. Indien het dienstverband wordt beëindigd met wederzijds goedvinden dient uitdrukkelijk in de beëindigingsovereenkomst opgenomen te worden dat het concurrentiebeding niet (meer) geldt.

Kan de werkgever verplicht worden om een vergoeding te betalen aan de werknemer , indien deze ernstig belemmerd wordt om anders dan in dienst van de werkgever werkzaam te zijn?

Ja. Deze vergoeding ziet bijvoorbeeld op de situatie dat er grote en redelijke belangen aan de zijde van de werkgever zijn om het beding te handhaven, maar de werknemer wel ernstig nadeel ondervindt van de handhaving van het beding. Een vergoeding kan bijvoorbeeld worden toegekend indien de werknemer genoegen moet nemen met een minder goed betaalde baan. Het moet wel duidelijk zijn waar de belemmering uit bestaat. De rechter stelt de hoogte van de vergoeding met het oog op de omstandigheden van het geval naar billijkheid vast. De vergoeding is niet verschuldigd indien de werknemer een schadeplichtig ontslag heeft genomen.

Wat zijn de gevolgen in geval van overtreding van het concurrentiebeding?

In de meeste gevallen wordt bij het concurrentiebeding een boete op de overtreding ervan bedongen. De rechter heeft de mogelijkheid om de verbeurde boete te matigen. De werkgever heeft ook de mogelijkheid om nakoming te vorderen. De rechter kan hierbij een dwangsom opleggen. Dit dient als stok achter de deur. De werkgever kan ook een schadevergoeding vorderen voor de periode dat de werknemer het concurrentiebeding heeft overtreden.

Heeft u nog vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met een van onze gespecialiseerde advocaten. We helpen u graag verder.

Bijgewerkt: april 2016

Disclaimer
Aan de inhoud van bovenstaande tekst kunnen geen rechten worden ontleend.



logo Leliveld Advocaten   Blog & News

Laatste Blog


Incasso deel 1: ingebrekestelling en schriftelijkheid

Wanneer u onderneemt, zal het vast wel eens voorkomen dat u een partij goederen of diensten levert en deze partij weigert om de factuur te voldoen. Deze serie blogs zal stap voor stap laten zien hoe u er voor kan zorgen dat u alsnog het geld (met wellicht zelfs een beet ..

Lees meer

Laatste Nieuws

logo Leliveld Advocaten   Events
Wij organiseren regelmatig ontbijtsessies om u op de hoogte te houden van belangrijke regels en wetten. 

Wilt u voor uw directie en/of managers een specifieke workshop, neem dan vrijblijvend contact met ons op.