overheid algemene foto

logo Leliveld Advocaten  Bestuursrecht | Geschillen overheid | Procedures en algemene wet bestuursrecht (Awb)


Binnen welke termijn moet op een aanvraag worden beslist?

De Awb bepaalt welke procedure er gevolgd dient te worden en binnen welke termijn die procedure moet zijn afgehandeld. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in 2 soorten procedures, de reguliere en de uitgebreide procedure. 

Uitgebreide procedure 
Of deze procedure moet worden toegepast is bepaald in andere wetten (bijvoorbeeld de Wabo). Ook het bevoegd gezag (gemeente, provincie) kan bepalen dat deze procedure wordt gevolgd.

Globaal komt deze procedure erop neer dat er eerst een ontwerp-vergunning wordt opgesteld. De ontwerp-vergunning wordt ter inzage gelegd en binnen een termijn van zes weken kunnen belanghebbenden hiertegen zienswijzen (schriftelijk of mondeling) indienen. Daarna volgt een definitieve vergunning. In die vergunning is te lezen hoe het bevoegd gezag is omgegaan met de ingediende zienswijzen. 

Uiterlijk 6 maanden na ontvangst van de aanvraag dient het bevoegd gezag de vergunning te hebben verleend. Indien er geen zienswijzen zijn ingediend dient het bevoegd gezag sneller te beslissen, namelijk binnen 4 weken nadat de termijn voor het naar voren brengen van zienswijzen is verstreken. 

Indien te laat wordt beslist volgt daar niet uit dat de aanvraag toch vergund is.

Reguliere procedure
Deze procedure is van toepassing wanneer de uitgebreide procedure niet is voorgeschreven of is bepaald door het bevoegd gezag. Op de aanvraag dient dan binnen de bepaalde termijn (opgenomen in een andere wet) of binnen maximaal 8 weken te zijn beslist. Indien u de aanvraag moet aanvullen tellen die dagen totdat de aanvraag is aangevuld, niet mee bij het bepalen van de beslistermijn.

Indien te laat wordt beslist volgt daar niet altijd uit dat de aanvraag toch vergund is. Dat dient in de wet bepaald te zijn. In de Wabo is bepaald dat dan van rechtswege een vergunning om te bouwen is verleend. 

Let op!
De Awb geeft weliswaar het kader voor procedures weer maar dat kader is algemeen. In andere wetten kan hier dus van worden afgeweken. 

Welke rechtsmiddelen kunnen worden aangewend?

Om deze vraag te beantwoorden is ook weer van belang of de reguliere of uitgebreide procedure van toepassing is.

Het bevoegd gezag dient trouwens te vermelden welke rechtsmiddelen u kunt aanwenden. 

Uitgebreide procedure
Belanghebbenden kunnen zienswijzen indienen tegen de ontwerp-vergunning. Iemand die te ver van een nieuw gebouw woont of er helemaal geen zicht op heeft, is geen belanghebbende. Tegen de definitieve vergunning kan binnen 6 weken door een belanghebbende beroep worden ingesteld bij de rechtbank. U dient dan wel zienswijzen tegen de ontwerp-vergunning te hebben ingediend, tenzij u dat niet kan worden verweten. Vanwege de zienswijzeprocedure wordt er niet ook nog eerst een bezwaarprocedure gevolgd. 

Indien er sprake is van spoed kan tevens om een voorlopige voorziening worden verzocht bij de Voorzieningenrechter.

Indien het beroep ongegrond wordt verklaard, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bijvoorbeeld hoger beroep tegen een dwangsombesluit of omgevingsvergunning. Er zijn ook nog andere instanties zoals het College van beroep voor het Bedrijfsleven en de Centrale Raad voor Beroep die zich buigen over zaken in hoger beroep. Dat hangt af van het soort zaak.

Reguliere procedure
Belanghebbenden kunnen tegen een vergunning binnen zes weken bezwaar maken bij het bevoegd gezag (gemeente, provincie). De overheid heeft meestal een (externe) commissie die de bezwaren behandelt en het bevoegd gezag een advies geeft. Het bevoegd gezag neemt uiteindelijk een beslissing op bezwaar en neemt het advies van de commissie wel of niet over.

Mocht u het niet eens zijn dan kunt u binnen 6 weken beroep instellen bij de rechtbank en bij spoed een voorlopige voorziening vragen aan de Voorzieningenrechter. Ook tijdens de bezwaarfase kunt u een voorlopige voorziening vragen. 

Indien u het niet eens bent met de uitkomst van het beroep kunt u nog hoger beroep instellen bij de hogere beroep rechters (zie uitgebreide procedure). 

Uitzonderingen
De hogere beroep rechters treden trouwens ook vaak op als rechter in eerste en enige instantie. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt als eerste en enige instantie over een beroep tegen een vastgesteld bestemmingsplan. Er is geen hoger beroep mogelijk.  

Ook nu geldt dat specifieke wetten andere termijnen kunnen bepalen of een andere rechter kunnen aanwijzen.  Dat kan per vergunning verschillen.

Wat is relativiteit? 

Indien u (hoger) beroep instelt dient u belanghebbende te zijn. U dient dus in de directe nabijheid te wonen of zicht te hebben op het nieuwe gebouw. Uw beroep dient bovendien zaken te bevatten waaruit duidelijk blijkt dat uw belangen zijn geschaad (relativiteit). Indien uw belangen niet zijn geschaad bent u wel ontvankelijk maar struikelt u op het vereiste van relativiteit. Uw beroep wordt dan ongegrond verklaard. De rechter beoordeelt per beroepsgrond of u voldoet aan het relativiteitsvereiste.

Voor de invoering van het relativiteitsvereiste mochten alle juridische argumenten worden gebruikt. Nu dus alleen juridische argumenten die uw belangen raken. 

U stelt bijvoorbeeld beroep in tegen een omgevingsvergunning voor bouwen. Het betreft de bouw van een kantoor aan de overkant van uw straat. Indien u in beroep zaken aanvoert die betrekking hebben op technische aspecten zoals bijvoorbeeld daglichttoetreding, luchtverversing en energie (Bouwbesluit) dan zijn dat zaken die uw persoonlijke belangen niet schaden. Uw beroep wordt dan ongegrond verklaard ook al zou er sprake zijn van strijdigheid met het Bouwbesluit.   

In de bezwaarfase speelt relativiteit geen rol, in de (hoger)beroepsfase wel. 

De ‘nieuwe zaaksbehandeling’

Sinds een aantal jaren is er bij de behandeling van zaken door de bestuursrechter sprake van de ‘nieuwe zaaksbehandeling’. Het doel van deze werkwijze is om zaken sneller op zitting te laten komen en behalve puur naar de juridische kant van het verhaal te kijken ook na te gaan of er andere oplossingen voorhanden zijn om het geschil op te lossen.

Waar voorheen de zitting voorspelbaar was wat betreft de rollen van de procespartijen en de gelegenheid om alle standpunten opnieuw naar voren te brengen, kan nu elke zitting anders verlopen. De rechter probeert te achterhalen waar het geschil werkelijk om gaat en wat partijen willen bereiken. De rechter zal op de zitting bespreken wat de meest geschikte wijze is om het geschil op te lossen. Het doel is om daarover duidelijkheid te verschaffen. De rechter gaat na of er nog overleg tussen partijen mogelijk en geeft inzicht in de haalbaarheid van de procedure. Kortom, de rechter heeft een andere rol. 

Deze werkwijze vergt niet alleen een andere aanpak van de rechter maar ook van de overheid, zoals gemeenten, en advocaten. De voorbereiding op de zitting vraagt meer dan het beheersen van de juridische ins en outs van het geschil. Het is erg belangrijk om als advocaat met u te bespreken welke mogelijkheden er zijn om het geschil op een andere wijze op te lossen. Voor zover dat al niet in een eerder stadium kon plaatsvinden door bijvoorbeeld een starre houding van de gemeente, biedt de ‘nieuwe zaaksbehandeling’ nieuwe kansen. 

Deze werkwijze betekent niet dat uw kansen als burger of ondernemer om een zaak te winnen toenemen maar u krijgt wel eerder van de rechter te horen hoe u zaak er voor staat.

Wat kunt u doen indien er geen besluit wordt genomen of het besluit niet tijdig is genomen? 

Is de gemeente te laat met het nemen van een besluit (vergunning) op uw aanvraag dan kunt u de gemeente in gebreke stellen. Dat dient u schriftelijk te doen. Na ontvangst van de ingebrekestelling heeft de gemeente nog 2 weken de tijd om een besluit te nemen. Indien de gemeente dat doet is ze geen dwangsom verschuldigd. Indien de gemeente de termijn van 2 weken overschrijdt dan verbeurt ze per dag dat het besluit uitblijft een dwangsom. Er geldt een maximale looptijd van de dwangsom en een maximaal bepaald bedrag aan dwangsommen. 

U ontvangt dus geld van de overheid voor elke dag dat het besluit uitblijft. 

Indien het uitblijven van een besluit er ingevolge de wet toe leidt dat u van rechtswege over een vergunning beschikt, is het dwangsomverhaal niet van toepassing. 

Indien de gemeente geen besluit neemt (ook niet als het maximumbedrag en de maximale looptijd zijn overschreden), kunt u bezwaar maken of beroep instellen tegen het niet tijdig nemen van een besluit. Of bezwaar of beroep nodig is, hangt af van het stadium waarin een besluit genomen moet worden. Gaat het om een aanvraag waarop geen besluit wordt genomen, dan maakt u bezwaar. Heeft u  bezwaar gemaakt tegen een vergunning en u verneemt niets meer na het verstrijken van de wettelijke termijnen voor het nemen van een besluit op dat bezwaar, dan stelt u beroep in. Er gelden geen wettelijke termijnen hiervoor maar u dient het niet onredelijk laat te doen. 

U kunt op deze wijze afdwingen dat de gemeente alsnog een besluit gaat nemen. U krijgt geen vergunning van de bezwaarcommissie of de rechter. De gemeente is nog steeds bevoegd en gehouden om een besluit te nemen. De rechter kan wel een termijn bepalen waarbinnen dat besluit moet worden genomen. 

Meer weten of specifieke vragen?

Wilt u meer weten over dit rechtsgebied of heeft u specifieke vragen? Onze gespecialiseerde advocaten voorzien u graag van een vrijblijvend advies. Het eerste gesprek is bovendien gratis. 



Disclaimer
Aan de inhoud van bovenstaande tekst kunnen geen rechten worden ontleend.




logo Leliveld Advocaten   Blog & News

Laatste Blog


Incasso deel 1: ingebrekestelling en schriftelijkheid

Wanneer u onderneemt, zal het vast wel eens voorkomen dat u een partij goederen of diensten levert en deze partij weigert om de factuur te voldoen. Deze serie blogs zal stap voor stap laten zien hoe u er voor kan zorgen dat u alsnog het geld (met wellicht zelfs een beet ..

Lees meer

Laatste Nieuws

logo Leliveld Advocaten   Events
Wij organiseren regelmatig ontbijtsessies om u op de hoogte te houden van belangrijke regels en wetten. 

Wilt u voor uw directie en/of managers een specifieke workshop, neem dan vrijblijvend contact met ons op.