handelsrecht-ondernemingsrecht algemene foto

logo Leliveld Advocaten  Ondernemingsrecht | Distributieovereenkomsten

Opzegging van een langdurige handelsrelatie: let op dat redenen voor opzegging niet in strijd zijn met het mededingingsrecht!

Als uitgangspunt geldt dat een distributieovereenkomst door één van beide partijen kan worden opgezegd. Een flexibel handelsverkeer vereist dat. Echter, een overeenkomst die voor bepaalde tijd is aangegaan, kan in beginsel niet vóór het verstrijken van de overeengekomen tijd worden opgezegd.

Bij overeenkomsten voor onbepaalde tijd is het uitgangspunt dat de een contractspartij om haar moverende redenen mag opzeggen. De enige principiële beperking die in dit verband geldt, is dat de overeenkomst niet mag worden opgezegd om een reden die onbehoorlijk of anderszins naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Een dergelijke opzegging zou namelijk in strijd met de goede trouw zijn
en om die reden ongeoorloofd. In een dergelijk geval heeft de opzegging geen rechtsgevolg en is derhalve nietig.

De praktijk leert dat de rechter daar steeds kritischer mee omgaat.

De Hoge Raad heeft in zijn arrest d.d. 16 september 2011 in de zaak Batavus/Vriend’s bepaald dat de opzegging van een jarenlange handelsrelatie door een leverancier onder druk van zijn andere distributeurs die niet blij waren met de online verkopen van hun opgezegde collega, in strijd is met het mededingingsrecht. De opzegging was ingevolge art 6, lid 2 Mw nietig en Batavus moest weer fietsen leveren aan Vriends. Een leverancier mag zich dus niet laten leiden door druk van enkele distributeurs.

Agentuur of distributie?

In de praktijk worden de begrippen agent en distributeur wel eens door elkaar gebruikt.

Op het eerste gezicht lijken deze posities ook op elkaar, de agent of distributeur verkoopt als een soort tussenpersoon producten. Toch zijn er aanzienlijke verschillen en het is goed te weten met welk fenomeen u te maken heeft.

Een kenmerkend verschil is dat de distributeur een zelfstandige positie bekleedt en een agent niet. Bij distributieovereenkomsten koopt de distributeur de goederen of diensten zelfstandig in van de leverancier en levert die weer door aan zijn klanten.  De distributeur sluit dus overeenkomsten uit eigen hoofde en in eigen naam en voor eigen rekening. De distributeur kan als zelfstandig in- en verkoper zelf de verkoopprijs (en daarmee zijn winstmarge) bepalen.

Dat doet de agent niet. Agentuurovereenkomsten geven de agent de bevoegdheid om namens de leverancier overeenkomsten met derden te sluiten en de leverancier dus zelf te binden. Bij een agentuurovereenkomst is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken wat de agent precies voor (en namens) de leverancier gaat doen en op welke manier de agent namens de leverancier contracten kan sluiten met derden. De agent krijgt voor de gerealiseerde verkopen provisie. In tegenstelling tot de distributeur heeft hij geen inkooprisico. Hij verkoopt immers namens de leverancier.

Een leverancier heeft derhalve doorgaans meer invloed en zeggenschap over het handelen van de agent dan over de distributeur. De agent is veelal afhankelijker van de leverancier dan de distributeur.

Dat is tevens de reden dat agentuurovereenkomsten expliciet in het Nederlandse recht zijn geregeld (op basis van Europese Richtlijnen) en distributieovereenkomsten niet. Partijen zijn bij distributie in beginsel vrij in hetgeen zij afspreken en worden slechts beperkt door de redelijkheid, billijkheid en de goede trouw én uiteraard de mededingingsregels.

Beëindiging: klanten- of goodwillvergoeding?

Het is dus belangrijk om te weten of u te maken heeft met een distributieovereenkomst of met een agentuurovereen-komst! Vooral de regels met betrekking tot de beëindiging van een distributieovereenkomst zijn anders dan de regels voor beëindiging van een agentuurovereenkomst.

Wanneer de agentuurovereenkomst wordt beëindigd, kan een schadevergoeding verschuldigd zijn. In ieder geval heeft de handelsagent bijna altijd recht op een zogenaamde klanten- en/of goodwillvergoeding bij het einde van de agentuur-overeenkomst. Deze klanten- c.q. goodwillvergoeding wordt nogal eens als bezwaarlijk ervaren door leveranciers. Zij kiezen daarom vaak voor een distributieovereenkomst.

In de ons omringende landen zoals Duitsland en België kan echter ook een distributeur aanspraak maken op een goodwill vergoeding! Als leverancier is het dus verstandig geen Duits of Belgisch recht van toepassing te verklaren.

Echter, er is een European Civil Code in de maak, een rapport van  de “Study Group on a Euopean Civil Code” inzake agentuur, franchise en distributie waarbij ook de distributeur recht op een klantenvergoeding krijgt naar analogie met de agentuur. Als u distributeur bent, kan het dus interessant zijn om alvast een beroep te doen op deze European Civil Code indien de leverancier de relatie met u wil beëindigen Opzegging van een langdurige handelsrelatie!

Bijgewerkt: mei 2016

Disclaimer
Aan de inhoud van bovenstaande tekst kunnen geen rechten worden ontleend.

 


logo Leliveld Advocaten   Blog & News

Laatste Blog


Incasso deel 1: ingebrekestelling en schriftelijkheid

Wanneer u onderneemt, zal het vast wel eens voorkomen dat u een partij goederen of diensten levert en deze partij weigert om de factuur te voldoen. Deze serie blogs zal stap voor stap laten zien hoe u er voor kan zorgen dat u alsnog het geld (met wellicht zelfs een beet ..

Lees meer

Laatste Nieuws

logo Leliveld Advocaten   Events
Wij organiseren regelmatig ontbijtsessies om u op de hoogte te houden van belangrijke regels en wetten. 

Wilt u voor uw directie en/of managers een specifieke workshop, neem dan vrijblijvend contact met ons op.