Het coronavirus beheerst dagelijks het nieuws en is zeer actueel. Hoe gaat u als werkgever hiermee om? Mr Laurys Stein vertelt u meer hierover.

Verplichting werkgever voor de veiligheid en gezondheid van medewerkers

De werkgever dient te zorgen voor de veiligheid én gezondheid van haar medewerkers, in alle aspecten die met het werk te maken hebben (zorgplicht). Deze wettelijke zorgplicht strekt zich uit tot bescherming van de medewerkers voor gevaren van buitenaf, in dit geval de kans op besmetting door het coronavirus.

Wanneer een verhoogd risico op besmetting door het coronavirus aanwezig is, dan geldt er hoogstwaarschijnlijk een verzwaarde zorgplicht voor de werkgever en zal van de deze (nog) meer gevergd mogen worden. Het is dus voor werkgevers van belang zich bewust te zijn van deze verzwaarde zorgplicht in het kader van – mogelijke – werkgeversaansprakelijkheid achteraf, waarbij van belang is of de werkgever heeft voldaan aan de zorgplicht op grond van artikel 7:658 BW die op haar rust.

Instructierecht

Op medewerkers rust de verplichting om redelijke instructies van de werkgever op te volgen over de wijze waarop de werkzaamheden moeten worden verricht en met betrekking tot de goede orde in de onderneming. In dat kader heeft u als werkgever dus ook de bevoegdheid om uw medewerkers te instrueren om de hygiënemaatregelen binnen uw bedrijf na te leven. Wanneer bijvoorbeeld thuiswerken noodzakelijk wordt bevonden én dit gebruikelijk is of mogelijk, dan kunt u uw medewerker in principe de instructie geven om voor een bepaalde periode thuis te werken. Weigeren kan slechts onder zeer specifieke én bijzondere omstandigheden.

Privacy medewerkers

In het kader van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) vallen gezondheidsgegevens, zoals bijvoorbeeld een – eventuele – besmetting van een medewerker met het coronavirus, onder zogenoemde “bijzondere persoonsgegevens” en zijn daardoor extra beschermd. U mag als werkgever uw medewerkers géén medische vragen stellen. Dit mag alleen een (bedrijfs-)arts doen. Wel mag u als werkgever een medewerker vragen stellen die te maken hebben met de planning van het werk, zoals bijvoorbeeld op welke wijze de medewerker bereikbaar is. Mocht u er als werkgever toch achter komen dat een medewerker besmet is met het coronavirus, dan mag u dit gegeven niet vastleggen in uw administratie, zonder hiertoe uitdrukkelijke toestemming van de betreffende medewerker te hebben gekregen.

Calamiteitenverlof en/of thuiswerken

Sinds de uitbraak van het coronavirus besluiten steeds meer bedrijven om (tijdelijk) hun deuren te sluiten. Ook scholen sluiten steeds vaker tijdelijk hun deuren. Voor medewerkers met schoolgaande kinderen kan dit problematisch zijn, nu er waarschijnlijk geen noodzakelijke opvang mogelijk is door derden. Medewerkers kunnen onder dergelijke omstandigheden op grond van de Wet Arbeid en Zorg (mogelijk) aanspraak maken op kortdurende calamiteitenverlof (van enkele uren tot maximaal enkele dagen). Mocht een werknemer meer tijd nodig hebben, dan is het een optie om bijvoorbeeld vakantiedagen op te nemen of onbetaald verlof. Ook thuiswerken is een optie die het overwegen waard is. 

Loondoorbetaling tijdens afwezigheid als gevolg van ziekte

Een werknemer heeft in beginsel recht op loon, ook indien hij/zij géén arbeid verricht, tenzij dit “niet-verrichten van arbeid” voor rekening van de werknemer zelf komt. Er zijn buitengewone risicogevallen denkbaar welke onder omstandigheden niet voor rekening van de werkgever komen (en dus voor rekening van werknemer). Bijvoorbeeld in het geval van een natuurramp, noodtoestand en/of een situatie van oorlog. Het coronavirus wordt hier op dit moment niet onder geschaard.

Werknemers hebben dus in beginsel recht op doorbetaling van het loon wanneer hij/zij besmet is met het coronavirus en dientengevolge (tijdelijk) geen arbeid verricht. Dit laatste kan (mogelijk) anders liggen wanneer een werknemer, ondanks de bekendheid van de risico’s op besmetting, toch afreist naar gebieden die momenteel als “coronahaard” worden aangemerkt en daar besmet raakt. De betreffende werknemer neemt aldus het risico op besmetting bewust op de koop toe. Er valt iets voor te zeggen dat in een dergelijk specifieke geval het onredelijk zou zijn om van u als werkgever te verwachten om het loon van deze medewerker door te betalen, mocht de besmetting zich openbaren. Daarnaast zijn er mogelijkheden denkbaar om andersoortige arbeidsrechtelijke sancties te ondernemen tegen deze medewerker, doch in dat kader is het onder andere van belang dat u als werkgever een consequent en transparant veiligheidsbeleid voert.

Tips

U kunt als werkgever gelet op het coronavirus (maar uiteraard ook in het algemeen) uitvoering geven aan de zorgplicht door het opstellen (of aanscherpen van) een veiligheidsbeleid:

  1. Instrueer de medewerkers frequent ten aanzien van de ontwikkelingen van het coronavirus, meer specifiek: volg de actuele mediaberichtgeving nauwlettend en volg de adviezen van bijvoorbeeld het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) te allen tijde op. Controleer regelmatig of het RIVM nieuwe maatregelen voorschrijft en communiceer deze binnen uw bedrijf.
  2. Zorg dat u uw medewerkers instructies geeft over veilig en gezond werken. Denk hierbij aan de tips van het RIVM: 1. was regelmatig je handen; 2. Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog; 3. Gebruik papieren zakdoekjes enzovoorts.
  3. Communiceer bovengenoemde hygiënemaatregelen aan uw medewerkers (bij voorkeur schriftelijk).
  4. Controleer of uw medewerkers zich aan de gegeven instructies houden en spreek de medewerkers erop aan wanneer zij dit niet doen (al dan niet door een formele waarschuwing).
  5. Let er ook op dat medewerkers onderling elkaar daarop aanspreken.
  6. Als werkgever draagt u er zorg voor dat er voldoende middelen voor handen zijn, zoals bijvoorbeeld: handzeep, desinfecterende gel en papieren tissues op de werkplekken en toiletten.
  7. Maak regelmatig schoon en/of maak extra schoon en instrueer bijvoorbeeld de schoonmaker. Zorg ervoor dat besmettingsgevoelige plekken, zoals lichtknoppen, deuren (klinken) enzovoorts goed worden schoongemaakt.
  8. Voer actief beleid in het kader van medewerkers die – mogelijke – griepverschijnselen hebben en stimuleer de betreffende medewerkers om thuis te blijven en uit te zieken, ter voorkoming van – mogelijke – verspreiding van het coronavirus. Uw zorgplicht strekt zich namelijk uit over al uw medewerkers.
  9. Indien een medewerker zich meldt met het vermoeden van een besmetting, dan kunt u deze medewerkers – mede met het oog op de gezondheid van andere medewerkers – de toegang tot het bedrijf ontzeggen.
  10. Zie erop toe dat, mocht worden vastgesteld dat een medewerker besmet is met het coronavirus (of er bestaat een vermoeden van besmetting), deze direct telefonisch opneemt met de huisarts.

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact met mij opnemen voor een gratis vrijblijvend gesprek. Als advocaat heb ik veel ervaring op dit gebied en kan ik samen met u kijken hoe uw probleem op een snelle en efficiënte wijze kan worden opgelost. U kunt mij bereiken op 043 – 325 96 79 of via stein@leliveldadvocaten.nl.

Disclaimer
Aan de inhoud van bovenstaande tekst kunnen geen rechten worden ontleend.